Τι παίρνει ο ΠΑΟΚ από τους άσους του

 

Κάθε εγχειρίδιο μπάσκετ που σέβεται τον εαυτό του, από τα σοβαρά βιβλία μέχρι τα σάιτ των αθλητικών εταιρειών, ξεκινάει το κεφάλαιο για τον άσο, με την ίδια τριάδα παρομοιώσεων. 

Είναι «the quarterback of a basketball team» (ο κουάρτερμπακ της ομάδας), είναι «the coach on the floor» (ο προπονητής μέσα στο γήπεδο), είναι «like the conductor in an orchestra» (σαν τον μαέστρο σε μια ορχήστρα). Ένας άνθρωπος, μια μπάλα, και τέσσερις άλλοι που περιμένουν να δουν τι θα αποφασίσει.

Ο ΠΑΟΚ, έντεκα επίσημα μέσα στη σεζόν, έχει τέσσερις υποψήφιους για αυτόν τον έναν. Τον Νικ Καλάθη, τον Τρέβορ Χάτζινς, τον Νάσο Μπαζίνα και τον Γιώργο Φίλλιο, με τον τελευταίο να έχει μαζέψει όλα κι όλα 14 λεπτά σε τέσσερα ματς, οπότε θα τον αφήσουμε να μεγαλώσει με την ησυχία του και θα ασχοληθούμε με τους άλλους τρεις. 

Ο Μπριν Ταΐρί και ο Ναζ Μήτρου-Λονγκ ξέρουν να την παίζουν τη θέση, και την έχουν παίξει σε άλλες ομάδες, αλλά επί Τρινκιέρι χρησιμοποιούνται αποκλειστικά στο 2, οπότε δεν μπαίνουν στον φάκελο. Και όπως και στον φάκελο των τεσσαριών, μας ενδιαφέρει κυρίως τι κάνει η ομάδα όσο ο καθένας είναι στο παρκέ, ανά 100 κατοχές.

The legend.

Πριν από οτιδήποτε άλλο, ας βάλουμε τα πράγματα στη θέση τους, γιατί στις συζητήσεις της κερκίδας, του ίντερνετ, και κυρίως της κερκίδας του ίντερνετ, κάπου χάνεται το μέτρο. 

Ο Νικ Καλάθης είναι ο πρώτος σε ασίστ στην ιστορία της Ευρωλίγκας. Πέρασε τον Βασίλη Σπανούλη στις 1.608, έγινε ο πρώτος παίκτης που έφτασε τις 2.000, και στη σεζόν 2023-24, στην έδρα του απέναντι στην Μπαρτσελόνα, πέρασε και τον Δημήτρη Διαμαντίδη για να γίνει ο πρώτος όλων των εποχών και στα κλεψίματα. Πρώτος στις ασίστ, πρώτος στα κλεψίματα, με μια Ευρωλίγκα στη βιτρίνα από τα χρόνια του με τον Ομπράντοβιτς. Αν υπάρχει ορισμός του legend της διοργάνωσης, μοιάζει πολύ με το βιογραφικό του.

Και στα 38 του, έχοντας χάσει τρία ματς λόγω τραυματισμού (Δόξα, Κολοσσό, Ουλμ), ο Καλάθης εξακολουθεί να κάνει αυτό που έκανε πάντα. 45 ασίστ σε 189 λεπτά, 7,1 ανά 30 λεπτά συμμετοχής, μόλις 11 λάθη, ασίστ προς λάθη, ήτοι 4,1 προς 1. Η ομάδα, όσο εκείνος είναι στο παρκέ, βάζει 124,2 πόντους ανά 100 κατοχές, το καλύτερο νούμερο από όλους, σουτάρει με 58,5% eFG και το 65,6% των καλαθιών της έρχεται από ασίστ. Ο μαέστρος, όπως λέγαμε και πιο πάνω, εξακολουθεί να διαβάζει την παρτιτούρα με κλειστά μάτια.

Το σουτ από μακριά, βέβαια, ε, οκ, κι αυτό still εξακολουθεί να είναι αυτό που ήταν πάντα: 9/37 τρίποντα, 24%, και οι αντίπαλοι το ξέρουν και ζουν μαζί του.

No Country for Old Men

Το πρόβλημα, όπως ίσως φαντάζεστε, είναι στην άλλη άκρη του γηπέδου.

Με τον Καλάθη στο παρκέ, ο αντίπαλος σουτάρει με 59,5% eFG, το χειρότερο νούμερο από τους τρεις άσους, και η άμυνα δέχεται 115,7 πόντους ανά 100 κατοχές. Θυμηθείτε τι γράφαμε για τον Malachi Flynn και τα αντίπαλα γκαρντ που κάθε τόσο βγαίνουν από το ματς σαν να είχαν προσωπικό στοίχημα, και για το πόσο κρίνεται μια φάση από το τι γίνεται πάνω στον χειριστή στο πρώτο σκριν. Ο Καλάθης ξέρει όσο λίγοι να διαβάσει μια πάσα και να βάλει χέρι, τα 7 κλεψίματα και το 18,9% λάθη του αντιπάλου όσο είναι στο παρκέ το δείχνουν, αλλά το πρώτο βήμα ενός 25άρη γκαρντ που τον βάζει στόχο είναι κάτι που κανένα βιογραφικό δεν μπορεί να σταματήσει.

Somehow still here

Και πάμε στον Τρέβορ Χάτζινς, για τον οποίο έχουμε γράψει, και στο πρωτοσέλιδο και σε κείμενα, ότι ούτε υπολογίζεται ούτε αντικαθίσταται. Με μια πρώτη ματιά, τα νούμερα μοιάζουν να μας διαψεύδουν: με τον Χάτζινς στο παρκέ ο ΠΑΟΚ είναι +8,6 ανά 100 κατοχές, όσο περίπου και με τον Καλάθη, ο αντίπαλος σουτάρει με 52,1% eFG, και ο ίδιος έχει 73 πόντους σε 162 λεπτά, 13,5 ανά 30, με 14/37 τρίποντα (37,8%) και 13/16 βολές. Στα τρία ματς που έλειψε ο Καλάθης έπαιξε 14, 28 και 14 λεπτά, και ο ΠΑΟΚ τα κέρδισε και τα τρία.

Όποιος όμως βλέπει τα ματς, ξέρει ότι τα νούμερα αυτά ξεγελάνε, και το play by play το επιβεβαιώνει. Από τις 23 ασίστ του Χάτζινς, οι 12 ήταν σε τρίποντο (52%), και κυρίως η μία και μοναδική πάσα στο ένα μέτρο, στον Οσμάν (7 από τις 23 πήγαν σε εκείνον) ή στον Φόστερ, που απλά το έβαλαν. Για σύγκριση, από τις 45 του Καλάθη σε τρίποντο ήταν μόλις οι 12 (27%), ενώ οι 25 πήγαν σε δίποντο, οι 9 από αυτές στον Αλεξάντερ, δηλαδή η μπάλα στον ψηλό μέσα από το pick and roll. Η μία είναι ασίστ που στήνεται από το δημιουργικό μυαλό του άσου, η άλλη είναι ασίστ που απλά καταγράφεται.

Το ίδιο φαίνεται και στα δικά του καλάθια. Από τα 14 τρίποντα του Χάτζινς, τα 8 ήρθαν από πάσα συμπαίκτη, και 37 από τα 52 σουτ του (71%) ήταν από τα 6,75. Ο Χάτζινς είναι σουτέρ που κάθεται στη θέση του άσου, όχι δημιουργός, και σε συνθήκες πέντε εναντίον πέντε, με στημένη άμυνα, αυτό που λείπει είναι ακριβώς αυτό: να πάρει τη μπάλα, να επιτεθεί στον αντίπαλό του, να σπάσει την άμυνα και να βγάλει κάτι από το τίποτα. Το aggressiveness, που δεν γράφεται πουθενά στο box score, αλλά το βλέπει όποιος κάθεται στην κερκίδα.

Οπότε, όταν στα τρία τελευταία ματς που αγωνίστηκε ο Καλάθης ο Χάτζινς έπαιξε 4 λεπτά στη Λιθουανία, μηδέν με την ΑΕΚ και 3 στην Πόλη, ο κόουτς Τρινκιέρι μάλλον βλέπει ό,τι βλέπουμε κι εμείς. Το «ούτε υπολογίζεται» στέκει. Το «ούτε αντικαθίσταται» είναι που δεν εξηγείται.

Baptism of fire

Ο Νάσος Μπαζίνας δεν έπαιξε στα δύο ματς του Super Cup, πήρε τρία λεπτά στη Μανρέσα, και από τη Μύκονο και μετά βρέθηκε να παίρνει σταθερά χρόνο, και στα τελευταία ματς να ξεκινάει και βασικός, σε μια ομάδα με βλέψεις κατάκτησης του EuroCup.

 Είναι αυτό που λέμε βάπτισμα του πυρός, και τα νούμερα δείχνουν ακριβώς πόσο καίει. Με τον Μπαζίνα στο παρκέ, η επίθεση πέφτει στους 100,8 πόντους ανά 100 κατοχές, το eFG στο 43,1% και οι ασίστ στο 46,6% των καλαθιών, και η ομάδα είναι −6,6. Ο ίδιος έχει 26 πόντους σε 100 λεπτά, με 3/7 δίποντα, 3/10 τρίποντα και 8 ασίστ με 8 λάθη.

Truth be told, στην άμυνα βάζει σώμα, τα 6 κλεψίματα σε 100 λεπτά δεν είναι λίγα, και με αυτόν στο παρκέ ο αντίπαλος παίρνει τα λιγότερα επιθετικά ριμπάουντ από όλους (26,3%). Το παιδί κάνει αυτό που μπορεί, και το κάνει με τσαγανό. Το θέμα είναι γιατί του ζητάμε να κουβαλήσει, σε αυτή την ηλικία και σε αυτό το επίπεδο, το βάρος που θα έπρεπε να κουβαλάει ένας καθαρόαιμος άσος.

Better together

Ένα εύρημα που αξίζει να καταγραφεί, αν και με προσοχή. Ο Καλάθης και ο Χάτζινς έχουν παίξει μαζί 41 λεπτά, τα 38 από αυτά στα πέντε πρώτα ματς της σεζόν, και ο ΠΑΟΚ σε αυτά τα λεπτά κέρδισε 108-87, με 145,1 πόντους ανά 100 κατοχές και μόλις 6,7% λάθη. Η εξήγηση είναι απλή, και ταιριάζει με όλα τα παραπάνω: ο Καλάθης δημιουργεί και ο Χάτζινς κάνει αυτό που ξέρει καλύτερα, να περιμένει την πάσα και να σουτάρει. Το σχήμα δείχνει τι μπορεί να προσφέρει ο Χάτζινς σε μια ομάδα, και ταυτόχρονα τι δεν μπορεί να προσφέρει μόνος του.

(Για την ιστορία, υπάρχουν και 29 λεπτά όπου δεν βρέθηκε στο παρκέ κανένας από τους τέσσερις, με 80-65 στο σκορ, αλλά αυτά είναι σκόρπια κομμάτια από διάφορα ματς και δεν θα τα κάνουμε θεωρία.)

What's the point?

Ο Μπομπ Κούζι, από τους πρώτους μεγάλους άσους του NBA, ήταν πρώτος στις ασίστ οκτώ συνεχόμενες χρονιές, και μαζί με τον Μπιλ Ράσελ έστησε κάτι πολύ κοντά στο σύγχρονο τρανζίσιον. 

Ο Τζον Στόκτον έχει ακόμα το ρεκόρ ασίστ όλων των εποχών, χτισμένο σχεδόν ολόκληρο πάνω στο pick and roll με τον Καρλ Μαλόουν. 

Ο Μάτζικ, με 2,06, απέδειξε ότι ο άσος μπορεί να έχει ύψος ψηλού, και να μαρκάρει σε πέντε θέσεις, και ο Στεφ Κάρι, ότι μπορεί να είναι ο καλύτερος σουτέρ που πέρασε ποτέ από το άθλημα. Η θέση άλλαξε δέκα φορές μέσα σε εβδομήντα χρόνια, και μία δουλειά της έμεινε ίδια: να κάνει τους άλλους τέσσερις καλύτερους.

Ο ΠΑΟΚ έχει αυτή τη στιγμή έναν θρύλο που στα 38 του κάνει ακόμα τους άλλους τέσσερις καλύτερους στην επίθεση, αλλά δεν μπορεί να βγάλει 25 λεπτά κάθε τρεις μέρες, και αυτό πληρώνεται στην άμυνα, έναν σουτέρ στη θέση του άσου που ο ίδιος ο προπονητής του έχει πάψει να εμπιστεύεται, κι έναν νέο παίκτη που ψήνεται, αναγκαστικά, σε ένα κομμάτι της χρονιάς, που οκ, αν χάσεις, δε χάνεσαι, αλλά (τουλάχιστον στην Ευρώπη),είναι κρίμα κι άδικο με τέτοιο μπάτζετ, να ταλαιπωρείσαι, και όσο θα βαδίζουμε στην ποστ σίζον, να ψάχνουμε τις ήττες που μας κόστισαν από δω κι από κει..

Που θέλουμε να καταλήξουμε? Τα νούμερα κάπου κάπου στρογγυλεύουν τη γωνία, αλλά η εικόνα στο γήπεδο, σε όποιον βλέπει μπάσκετ, δεν αφήνει περιθώρια. Ο ΠΑΟΚ χρειάζεται άσο. Όχι κάποια στιγμή, όχι όταν περιμένουμε να δούμε και τους επόμενους κομμένους,  τώρα. Γιατί κάθε εβδομάδα που περνάει, ο Καλάθης φορτώνεται περισσότερα από όσα πρέπει, ο Μπαζίνας περισσότερα από όσα μπορεί, και ο Χάτζινς κάθεται στον πάγκο και περιμένει μια πάσα στο ένα μέτρο που δεν θα έρθει.

Μια ορχήστρα χωρίς μαέστρο, ως γνωστόν, μπορεί να παίξει και για λίγο μόνη της.

 Μέχρι να έρθει το πρώτο δύσκολο κομμάτι.