Τι παίρνει ο ΠΑΟΚ από τα τριάρια του

 

Άνοιξη του 1998. Ένα παιδί από την Πόζεγκα, με ελληνικό διαβατήριο και ένα σουτ (και μια ισσοροπία σώματος, if you know, you know, RIP) που έκανε τους αναλυτές της εποχής να εκστασιάζονται όταν περιέγραφαν παιχνίδια του ΠΑΟΚ , τελειώνει τη σεζόν με 23,9 πόντους ανά ματς στο πρωτάθλημα, MVP της λίγκας, πρώτος σκόρερ της Ευρωλίγκας με 20,9, και ένα τρίποντο στην εκπνοή κόντρα στον Ολυμπιακό που ακόμα παίζει σε επανάληψη στα κεφάλια μας.

Ο Πέτζα Στογιάκοβιτς, το τριάρι του ΠΑΟΚ, το καλύτερο τριάρι της Ευρώπης εκείνη την εποχή. Πως και πόσο να το κρατήσεις though, λίγους μετά, βρέθηκε στο Σακραμέντο, να δείξει και στην από κει μεριά του Ατλαντικού, πως γίνεται η δουλειά.

Χρειάστηκε να περάσουν 28 χρόνια για να ξαναγράψουμε την ίδια πρόταση. Και, ναι, το λέμε από αυτό εδώ το μετερίζι χωρίς δεύτερη σκέψη: για δεύτερη φορά στην ιστορία του, ο ΠΑΟΚ έχει στο ρόστερ του το καλύτερο τριάρι της Ευρώπης. Τότε ήταν ο Στογιάκοβιτς. Τώρα είναι ο Τζέντι Οσμάν.

Ο Οσμάν ήρθε το καλοκαίρι από τον Παναθηναϊκό, όπου τη σεζόν 2025-26 είχε 12,9 πόντους με 38,1% στο τρίποντο και τον Μάρτιο αναδείχθηκε MVP της 31ης αγωνιστικής της Ευρωλίγκας. Στον ΠΑΟΚ, σε 10 ματς (έλειψε μόνο με τη Δόξα), έχει 20,5 πόντους σε 31,4 λεπτά, TS% 63,6%, και ο ΠΑΟΚ μαζί του στο παρκέ είναι +11,6 ανά 100 κατοχές. Χωρίς αυτόν, −13,6.

The forward pass

Το τριάρι είναι, μάλλον, η θέση που άλλαξε περισσότερο απ' όλες, χωρίς να αλλάξει όνομα. Στα 80s ήταν ο σκόρερ της ομάδας, ο Λάρι Μπερντ, ο Ντομινίκ Ουίλκινς, ο παίκτης που έπαιρνε την μπάλα στο φτερό και έπρεπε να τη βάλει μέσα. 

Το 1984, στα πλέι οφ, ο Ντον Νέλσον των Μπακς, χωρίς τον τραυματία άσο του Νέιτ Άρτσιμπαλντ, έδωσε τα κλειδιά της ομάδας στον Μάρκες Τζόνσον, κι εκείνος του απάντησε κάτι σαν «ΟΚ, άρα αντί για point guard, είμαι point forward»(ή τουλάχιστον έτσι λέει ο ίδιος) . 

Η θέση πήρε όνομα, και λίγα χρόνια μετά, όταν ο Σκότι Πίπεν, που είχε παίξει άσος στο λύκειο, της έδωσε μορφή: τριάρι που φέρνει την μπάλα, μαρκάρει τον καλύτερο αντίπαλο και κάνει τους άλλους καλύτερους. Ο Μπερντ, ως γνωστόν, το είπε με τον δικό του τρόπο όταν οι προπονητές του ζήτησαν να σουτάρει λιγότερο και να πασάρει περισσότερο: «I'm a point forward now» (τώρα είμαι point forward). Και το πιο χαρακτηριστικό ευρωπαϊκό παράδειγμα είχε τουρκικό διαβατήριο: ο Χιντάγιετ Τουρκόγλου.

Μετά ήρθαν τα 3-and-D, τα τριάρια που σουτάρουν από τη γωνία και μαρκάρουν, και μετά το small ball, όπου το τριάρι ανεβαίνει στο 4 και ανοίγει το γήπεδο. Σήμερα, ένα καλό τριάρι χρειάζεται να κάνει λίγο από όλα αυτά. Και ο Οσμάν, όπως θα δούμε, τα κάνει.

Αυτός όμως είναι φάκελος για μια θέση, όχι για έναν παίκτη. 

Και όπως κάθε θέση, έτσι και το 3 έχει 40 λεπτά, όχι 31. 

Οπότε το ερώτημα που μας απασχολεί είναι απλό: ποιος παίζει τριάρι όταν δεν παίζει ο Οσμάν στο 3, και τι παίρνει ο ΠΑΟΚ από αυτά τα λεπτά;

Ποιος παίζει 3

Τα 440 λεπτά της σεζόν μοιράζονται σε πέντε σχήματα. Ο Οσμάν στο 3: 251 λεπτά. Ο Οσμάν στο 4, σε small ball με τρία γκαρντ γύρω του: 63 λεπτά, με τον Φόστερ (48') ή τον Μήτρου-Λονγκ (13') στο 3. Ο Φόστερ στο 3 χωρίς τον Οσμάν στο παρκέ: 92 λεπτά. Ο Περσίδης: 16 λεπτά, κυρίως με τη Δόξα. Και 17 λεπτά με τρία γκαρντ, χωρίς Οσμάν και χωρίς Φόστερ.

Small is beautiful

Η πρώτη έκπληξη είναι το small ball. Όταν ο Τρινκιέρι ανεβάζει τον Οσμάν στο 4 και βάζει τρία γκαρντ γύρω του, ο ΠΑΟΚ βάζει 141,1 πόντους ανά 100 κατοχές και είναι +20,2. Είναι 63 λεπτά, που δεν είναι λίγα, και ταιριάζουν με αυτό που γράφαμε στον φάκελο των τεσσαριών: με τον Οσμάν στο 4, η ομάδα ανοίγει το γήπεδο και ο ίδιος βρίσκει χώρους που δεν θα έβρισκε ποτέ με δύο ψηλούς δίπλα του.

 Και το γκαρντ που μένει στο 3 σε αυτά τα σχήματα, συνήθως ο Φόστερ, μοιράζει 5,2 ασίστ ανά 30 λεπτά, σχεδόν τριπλάσιες από όσες βγάζει το τριάρι όταν παίζει εκεί ο Οσμάν.

The other side

Και η δεύτερη, πολύ λιγότερο ευχάριστη. Όταν ο Οσμάν κάθεται και τη θέση την παίρνει ο Φόστερ, ο ΠΑΟΚ είναι −25,5 ανά 100 κατοχές: 96,7 πόντοι στην επίθεση, 122,2 στην άμυνα, σε 92 λεπτά. Το τριάρι σε αυτά τα λεπτά βάζει 16 πόντους ανά 30, με TS% 54%, πίσω από τον Οσμάν (20,1 και 65%) αλλά όχι τρομερά πίσω. Το πρόβλημα, δηλαδή, δεν είναι τόσο το τριάρι όσο ό,τι συμβαίνει γύρω του: η ομάδα σουτάρει με 45,4% eFG, ο αντίπαλος με 58,4%, και παίρνει μόνο το 58,4% των αμυντικών ριμπάουντ.

Το συνοψίζει το γράφημα με και χωρίς Οσμάν. Μαζί του ο ΠΑΟΚ σουτάρει με 57,6% eFG και παίρνει το 75,1% των αμυντικών ριμπάουντ. Χωρίς αυτόν, 47,3% και 61,4%. Δεν είναι μόνο ότι σκοράρει. Είναι ότι, όταν λείπει, η ομάδα χάνει το ταβάνι της και το πάτωμά της ταυτόχρονα.

Για τον Περσίδη τα νούμερα είναι εντυπωσιακά (+47 ανά 100 κατοχές), αλλά είναι 16 λεπτά, κυρίως με τη Δόξα, και δεν θα τα κάνουμε θεωρία.

Cedi, steady, go!

Και πάμε στον ίδιο. Από τους 205 πόντους του, οι 86 (42%) ήρθαν από ασίστ, οι 54 (26%) από δικά του καλάθια, και οι 65 (32%) από τη γραμμή των βολών. 

Εδώ είναι το πιο ενδιαφέρον νούμερο του φακέλου: 65/87 βολές, 8,7 προσπάθειες ανά ματς. Ο Οσμάν δεν περιμένει την μπάλα, πηγαίνει να την πάρει, και οι αντίπαλοι το πληρώνουν με φάουλ. Ο Ντιν Σμιθ, ο προπονητής του Τζόρνταν στο Νορθ Καρολάινα, έλεγε ότι το να φτάνεις στη γραμμή είναι «the key statistic» (το βασικό στατιστικό), και τα νούμερα του δίνουν δίκιο: στο NBA του 2013-14, ένα φάουλ σε σουτ με δύο βολές απέδιδε κατά μέσο όρο 1,51 πόντους, όταν μια προσπάθεια για τρίποντο απέδιδε 1,08. Ο Οσμάν, με 75% στις βολές, κάνει ακριβώς αυτό που λέει το εγχειρίδιο.

Στο τρίποντο είναι ο σουτέρ που τον ξέρουμε, με 18 από τα 22 εύστοχα να έρχονται από πάσα. Στο δίποντο, όμως, είναι δημιουργός: 21 από τα 37 εύστοχα είναι δικά του, από διείσδυση ή ντρίμπλα, όπως εδώ με την Ουλμ.

ή όπως στο 82-81 με τη Μπαχτσεσεχίρ, απέναντι στον Ουίλιαμς ψηλά.

Ο χάρτης του έχει μια ξεκάθαρη προτίμηση: τρίποντο από το αριστερό φτερό, 14/33 (42%), όταν από όλα τα υπόλοιπα σημεία πίσω από τη γραμμή είναι 8/33 (24%). Και στη ρακέτα, 34/48 (71%).

Ο Οσμάν έβαλε διψήφιο σε 9 από τα 10 ματς του, με κορυφή τους 37 στον Κολοσσό. Και, όπως κάθε μεγάλος σουτέρ, έχει ήδη και το δικό του «τρίποντο της εκπνοής». Στον ημιτελικό του Super Cup με τον Παναθηναϊκό, στο 82-81, με 8 δευτερόλεπτα να μένουν:

It’s Peja vu all over again

Όσο για τα γενικά νούμερα του Τζέντι;

Οι αριθμοί δεν λένε ψέματα, απλώς επαναλαμβάνονται.

Fill in the blank

Στο δια ταύτα. Ο ΠΑΟΚ έχει στο 3 έναν παίκτη που κάνει την ομάδα καλύτερη σε ό,τι μπορείς να μετρήσεις, και στο 3 και στο 4. Για τα 251 λεπτά που ο Οσμάν είναι τριάρι και τα 63 που είναι τεσσάρι, δεν υπάρχει τίποτα να γράψουμε που δεν φαίνεται στα γραφήματα.

Για τα υπόλοιπα 126, υπάρχει. Ο Φόστερ, που στον φάκελο των δυαριών είδαμε ότι κουβαλάει δημιουργία επειδή λείπει ο άσος, στο 3 χωρίς τον Οσμάν δίπλα του κουβαλάει και το βάρος του σκόρερ, με αποτέλεσμα −25,5. Ο Περσίδης παίζει λίγο, και όταν παίζει δεν φτάνει για να κρίνουμε. Και ο ΠΑΟΚ, τουλάχιστον μέχρι τώρα, δεν έχει δεύτερο τριάρι.

Κανείς δεν θέλει τον Οσμάν να παίζει 35 λεπτά κάθε τρεις μέρες. Αλλά για να μην τα χρειάζεται, κάποιος πρέπει να μπορεί να του κρατάει τη θέση ζεστή. Για την ώρα, αυτός ο κάποιος δεν υπάρχει.